Afrykański Teatr Działań Wojennych 1940-1943 rok

.
18 czerwiec 1940 rok

WW Londynie powstaje Komitet Wolnej Francji pod przewodnictwem gen. de Gaulle`a.

22 czerwiec 1940 rok

Francja podpisuje zawieszenie broni z Niemcami w Compiegne. Na mocy układu kapitulacyjnego całe wybrzeże kanały La Manche i Atlantyku aż do granicy hiszpańskiej dostaje się w ręce Niemców.

28 czerwiec 1940 rok

Własna artyleria przeciwlotnicza zestrzeliwuje w Libii lecącego samolotem głównodowodzącego wojsk włoskich w Afryce Północnej marszałka Italo Balbo.

9 lipiec 1940 rok

Angielsko-włoska bitwa morska pod Punta Stillo na Morzu Śródziemnym.

19 lipiec 1940 rok

W bitwie morskiej koło przylądka Spada Włosi tracą krążownik „Bartolomeo Colleoni”

4-17 sierpień 1940 rok

Jednostki włoskie okupują brytyjskie Somali.

20 sierpień 1940 rok

Hitler podpisuje plan zdobycia Giblartaru(operacja „Felix”)

13 wrzesień 1940 rok

Początek wielkiej ofensywy wojsk włoskich marszałka Griazaniego z Libii w kierunku

16 wrzesień 1940 rok

Dotarcie do Sidi Barrani w Egipcie i koniec ofensywy na skutek niedostatków zaopatrzenia.

4 październik 1940 rok

Spotkanie Hitler-Mussolini w Brennerze.

15 październik 1940 rok

Włosi podejmują decyzję zaatakowania Grecji.

22 październik 1940 rok

Dowództwo lotnictwa włoskiego przesyła do baz niemieckich na terytorium Belgii 75 bombowców, 5 samolotów wywiadowczych dalekiego zasięgu oraz 98 myśliwców w celu współuczestniczenia w bitwie o Anglię.

28 październik 1940 rok

Wojska włoskie, nie uzgadniając tego kroku z Niemcami dokonują napaści na Grecję, ponosząc tam ciężkie straty.

3 listopad 1940 rok

Generał von Thoma przedkłada Hitlerowi plan wysłania niemieckiego korpusu pancernego do Afryki Północnej, w celu szybszego zajęcia Egiptu przez wojska „Osi”.

11 listopad 1940 rok

Atak bombowców brytyjskich na flotę włoską w Tarencie.

26 listopad 1940 rok

Reorganizacja armii włoskiej po klęsce na Bałkanach. Odwołanie marszałka Badoglio

7 grudzień 1940 rok

Po nieudanych zabiegach szefa Abwehry, admirała Canarisa i odmowę gen. Franco.

9 grudzień 1940 rok

Kontrofensywa wojsk gen. Wavella w Afryce Płn. i wzięcie do niewoli 4 generałów i 38 tys. Żołnierzy włoskich.

19 grudzień 1940 rok

Mussolini prosi Hitlera o jak najszybsze przesłanie do Afryki Płn. niemieckich posiłków pancernych.

5 styczeń 1941 rok

Brytyjczycy zdobywają Bardiję, biorąc 45 tysięcy jeńców.

6-13 styczeń 1941 rok

Intensywne wzmacnianie obrony Malty przez Brytyjczyków. W atakach na ich konwoje hitlerowskie „Stukasy” zatapiają krążownik „Southampton” i uszkadzają lotniskowiec „Illustorius”.

9 styczeń 1941 rok

Hitler podpisuje decyzję o wysłaniu niemieckiego korpusu pancernygo do Libii.

12 styczeń 1941 rok

W konwoju WS 5B dociera do Afryki Północnej 40 tysięcy żołnierzy brytyjskich.

19 styczeń 1941 rok

Brytyjska kontrofensywa w Erytrei.

22 styczeń 1941 rok

Wojska brytyjskie zdobywają Tobruk, a następnie(30.1) Dernę.

6 luty 1941 rok

Hitlerowskie OKW przystępuje do wcielania w życie planu „Sonnenblume”, czyli wysyłki do Afryki Północnej wojsk pancernych i lotnictwa. Brytyjczycy zdobywają Bengazi.

8-11 luty 1941 rok

Do portu w Trypolisie dopływa z Neapolu konwój włoski z jednostkami niemieckiego Korpusu Afrykańskiego na pokładach.

12 luty 1941 rok

Generał Erwin Rommel zostaje mianowany dowódcą niemieckich oddziałów w Afryce Północnej(oficjalna nazwa „Deutsches Afrika Korps”.

25 luty 1941 rok

Próba lądowanie oddziałów brytyjskich na wyspie Castelrosso na włoskim Dodekanezie.

26-29 marzec 1941 rok

Brytyjsko-Włoska bitwa morska pod przylądkiem Matapan i praktyczne wyeliminowanie floty włoskiej z wielkich operacji ofensywnych.

30 marzec 1941 rok

Kontrofensywa wojsk Rommla przeciwko Agedabija.

1 kwiecień 1941 rok

Dalsze sukcesy brytyjskie we włoskiej Erytrei.

2 kwiecień 1941 rok

Prohitlerowki zamach stanu Raszyda el Ghailiani w Iraku.

4 kwiecień 1941 rok

Odbicie Bengazi przez wojska niemiecko-włoskie.

6 kwiecień 1941 rok

Atak niemiecko-włosko-węgierski na Jugosławię i Grecję.

9 kwiecień 1941 rok

Rommel odbija Bardiję.

12 kwiecień 1941 rok

Wmarsz niemieckiej pierwszej grupy pancernej do Belgradu.
14 kwiecień 1941 rok

Kapitulacja Jugosławii i początek partyzanckiej wojny ludowej.

16 kwiecień 1941 rok

4 brytyjskie niszczyciele zatapiają 5 włoskich transportowców z wojskami niemieckimi, zmierzający do Trypolandii.

18 kwiecień 1941 rok

Wyokrętowanie dywersantów niemieckich w Basrze(Irak) mających wspierać antybrytyjską walkę Raszyda el Ghailani.

30 kwiecień 1941 rok

Rozpoczęcie oblężenia brytyjskiej bazy lotniczej Habanija w Iraku przez wojska rządu Ghailaniego.

2 maj 1941 rok

Zbombardowanie wojsk irackich przez RAF.

14 maj 1941 rok

Przelot 6 niemieckich bombowców „He-111” i 3 „Me-110” z baz syryjskich do Mosulu w Iraku. Zniszczenie 3 samolotów przez lotnictwo brytyjskie.

16 maj 1941 rok

6 nalotów bombowców niemieckich na bazę Habanija.

20 maj 1941 rok

Początek lądowania niemieckiego na Krecie.

23 maj 1941 rok

Rozkaz Hitlera nr 30 o współpracy z arabskimi ruchami narodowo-wyzwoleńczymi przeciwko Anglii na Bliskim Wschodzie.

27 maj 1941 rok

Niemiecki Korpus Afrykański zdobywa przełęcz Halfaja – wrota do Egiptu.

28 maj 1941 rok

Minister wojny francuskiego rządu Vichy, gen. Huntzinger zgadza się na udzielenie pomocy w broni dla Iraku oraz przepuszczanie pomocy dla Afrika Korps przez terytorium Tunisu.

30 maj 1941 rok

Opanowanie Iraku przez Brytyjczyków. Ucieczka rządu Ghailianiego przez Iran. Ewakuacja samolotów niemieckich do bazy włoskiej na wyspie Rodos(dotarł tam tylko jeden).

5 czerwiec 1941 rok

Atak bombowców niemieckich na port w Aleksandrii.

8 czerwiec 1941 rok

Opanowanie Syrii przez Brytyjczyków i Wolnych Francuzów.

11 czerwiec 1941 rok

Sztab główny Wehrmachtu opracowuje szczegółowy plan operacji na Bliskim Wschodzie(„Orient”) skoordynowany z planowanym przebiegiem operacji „Barbarossa”.

22 czerwiec 1941 rok

Niemcy hitlerowskie napadają na Związek Radziecki.

30 czerwiec 1941 rok

Gen. Auchinleck zostaje dowódcą naczelnym na Bliskim Wschodzie.

6 lipiec 1941 rok

Wielki atak bombowców niemieckich na Maltę.

12 lipiec 1941 rok

Podpisanie brytyjsko-radzieckiego sojuszu w walce przeciwko faszystowskiej „Osi” Berlin-Rzym.

18 lipiec 1941 rok

Stalin w depeszy do Churchilla podkreśla, że warunkiem szybkiego pokonania hitleryzmu jest otwarcie drugiego frontu w Europie.

30 lipiec 1941 rok

Podpisanie w Moskwie polsko-radzieckiego sojuszu wojskowego.

25 sierpień 1941 rok

Brytyjski okręt podwodny „Uniquw” zatapia transportowiec włoski „Esperia” z 1170 żołnierzami na pokładzie.


Uzgodniony wspólnie wmarsz brytyjskich i radzieckich wojsk do Iranu, w celu ugruntowania pozycji Aliantów na Środkowym Wschodzie.

9 wrzesień 1941 rok

Brytyjskie bombowce atakują Turyn, a niemieckie kanał Sueski.

18 wrzesień 1941 rok

Brytyjski okręt podwodny „Upholder” zatapia dwa transportowce włoskie płynące do Afryki.

24-30 wrzesień 1941 rok

Ataki lotnictwa włoskiego na konwoje brytyjskie dla Malty. Uszkodzenie krążowników „Nelson” i „Imperium Star”.


3 listopad 1941 rok

Okręty podwodne Kriegsmarine przedostają się na Morze Śródziemne.

8 listopad 1941 rok

Flota brytyjska zatapia cały włoski konwój morski(7 statków) podążający do Trypolisu.

18 listopad 1941 rok

Dowództwo 8 armii brytyjskiej obejmuje gen. Conningham. Kontrofensywa brytyjska w Afryce Północnej.

20 listopad 1941 rok

Ciężkie straty konwojów włoskich między Neapolem a Bengazi.

25 listopad 1941 rok

Na czele 8 armii brytyjskiej staje gen. Ritchie.

29 listopad 1941 rok

Z konwoju 6 statków włoskich tylko jeden osiąga Bengazi.

5 grudzień 1941 rok

Decyzja Hitlera o przesunięciu 2 floty lotniczej marszałka Kesselringa na Sycylię i częściowo do Libii.

8 grudzień 1941 rok

Rommel zaprzestaje okrążenia Tobruku i cofa się na linię Gazela, w wyniku udanej brytyjskiej operacji „Crusader”.

19 grudzień 1941 rok

Miniaturowe włoskie łodzie podwodne, podwiezione z bazy na wyspie Leros, forsują wejście do portu w Aleksandrii i zatapiają „Valiant” i „Queen Elizabeth”.

21 grudzień 1941 rok

Lotnictwo niemieckie rozpoczyna silne bombardowanie Malty z baz sycylijskich.

23 grudzień 1941 rok

Wojska Rommla wycofują się z Bengazi.

14 styczeń 1942 rok

Roosvelt i Churchill uzgadniają plan lądowania w Afryce Północnej.

17 styczeń 1942 rok

Kapitulacja okrążonych sił niemiecko-włoskich w obszarze Sallum – Halfaja, na granicy Libii z Egiptem.

21 styczeń 1942 rok

Kontrofensywa Rommla, zdobycie przez wojska „Osi” Bengazi i zatrzymanie się na linni El-Gazela – Bir Hakeim.

2-8 kwiecień 1942 rok

Silne ataki RAF-u na Turyn.

4 maj 1942 rok

Wytyczne Hitlera dla operacji „Herkules”(zdobycie Malty) odłożone po 3 tygodniach na czas nieokreślony.

26 maj 1942 rok

Ofensywa Rommla z rejonu El Gazela(operacja „Tezeusz”)

10 czerwiec 1942 rok

Rommel zdobywa Bir Hakeim, następnie rozbija 8 Armię której część wycofuje się do Tobruku, reszta nad granicę egipską.

21 czerwiec 1942 rok

Zdobycie Tobruku przez niemiecko-włoską armię pancerną(Panzerarmee Afrika)

22 czerwiec 1942 rok

Hitler mianuje Erwina Rommla marszałkiem polnym, a niemieckie i włoskie wojska ruszają w pogoń za wycofującą się 8 armią.

23 czerwiec 1942 rok

Przekroczenie granicy libijsko-egipskiej przez wojska niemiecko-włoskie.

29 czerwiec 1942 rok

90 dywizja lekka zdobywa Mersa Matruh.

30 czerwiec 1942 rok

Niemiecki Krpus Afrykański staje pod El-Alamejn, mając już tylko 70 czołgów i trudności w zaopatrzeniu.

6 lipiec 1942 rok

Naczelne dowództwo włoskie(Comando Supremo) odkłada plan zdobycia Malty, nakazując przygotowania do opanowania Tunezji.

16 lipiec 1942 rok

Wojska brytyjskie skutecznie odpierają niemieckie ataki pod El-Alamejn.

24 lipiec 1942 rok

Uzgodnienie planów operacji „Torch”(lądowanie w Afryce Płn.) przez Roosvelta i Churchilla.

6 sierpień 1942 rok

Amerykański generał Dwight Eisenhower zostaje mianowany szefem wojsk biorących udział w operacji „Torch”.

13 sierpień 1942 rok

Nominacja gen. Bernarda Montgomery`ego na dowódcę 8 armii brytyjskiej.

15 sierpień 1942 rok

Gen. Alexander zostaje głównodowodzącym wojsk brytyjskich na Bliskim Wschodzie.

31 sierpień 1942 rok

Początek ofensywy niemiecko-włoskiej na południe od El-Alamejn. Załamanie się natarcia(2.9) i utrata przez Panzerarmee inicjatywy strategocznej.

10 październik 1942 rok

Początek nowej ofensywy lotniczej „Osi” przeciwko Malcie. Do dnia 19.10 atakowało wyspę 200-270 samolotów dziennie.

23 październik 1942 rok

Wielka ofensywa Montgomery`ego pod El-Alamejn.

2 listopad 1942 rok

Brytyjska 8 armia włamuje się w pozycje niemiecko-włoskie, lecz Panzerarmee nadal twardo się broni.

3 listopad 1942 rok

Hitler rozkazuje Rommlowi „trzymać się za wszelką cenę”.

4 listopad 1942 rok

Rommel na własną odpowiedzialność wycofuje się spod El-Alamejn.

7 listopad 1942 rok

Lądowanie sił anglo-amerykańskich w Maroku i Algierii – operacja „Torch”.

9 listopad 1942 rok

Niemieckie jednostki spadochronowe opanowują lotnisko El Aquina pod miastem Tunis. Następne dwie zdobywają lotnisko Sidi Ahmed pod Bizertą.

10 listopad 1942 rok

8 armia brytyjska zdobywa Sidi Barani, a za dwa dni Sallum, fort Capuzzo i Bardiję.

13 listopad 1942 rok

Montgomery zdobywa Tobruk.

15 listopad 1942 rok

Generał broni pancernej Nehring obejmuje dowództwo niemieckiej 5 armii pancernej w Tunezji.

17 listopad 1942 rok

Cztery konwoje brytyjskie osiągają bez strat Maltę. Całkowite odciążenie wyspy.

9 grudzień 1942 rok

Genrał von Arnim obejmuje dowództwo niemieckiej 5 armii pancernej w Tunezji.

19 grudzień 1942 rok

Hitler w rozmowie z przedstawicielami Włoch(min. Ciano i gen. Cavalerro) nakazuje – „trzymać Afrykę Północną”.

23 styczeń 1943 rok

Wojska niemiecko-włoskie ewakuują się z Trypolandii.

20 luty 1943 rok

Wojska niemiecko-włoskie zajmują pozycję obronną na linii Mareth.

23 luty 1943 rok

Koncentracja niemieckich i włoskich sił w Tunisie(Heeres-gruppe Afrika). Odepchnięcie czołówek wojsk Eisenhovera na zachód.

5 marzec 1943 rok

Ostatnia nieudana próba ofensywy przeciwko 8 armii z umocnień linni Mareth w Tunisie.

9 marzec 1943 rok

Rommel opuszcza Afrykę, jego miejsce zajmuje gen. Von Arnim.

27 marzec 1943 rok

Odwrót armii włoskiej spod Mareth ku Gebes.

7 kwiecień 1943 rok

Okrążenie grupy armii „Afryka” przez 8 armię i 2 korpus amerykański.

5 maj 1943 rok

Decydująca ofensywa aliancka w Tunisie.

12 maj 1943 rok

Podjęcie decyzji o lądowaniu we Włoszech na konferencji w Waszyngtonie.


Kapitulacja wojsk niemiecko-włoskich w Afryce Północnej po zniszczeniu sprzętu i składów zaopatrzenia.

10 maj 1943 rok

Początek operacji „Husky”(lądowanie Aliantów na Sycylii).